23 October 2019

LARAB OKTUBRE 5, 2019 EDITORYAL | Makigbisog para ha panginabuhi kontra ha neoliberalismo han rehimen US-Duterte

EDITORYAL | Makigbisog para ha panginabuhi kontra ha neoliberalismo han rehimen US-Duterte

HADTON NAGLABAY NGA Lunes, Septyembre 30, hugot nga nakig-usa an mga drayber ngan opereytor han dyip ha rehiyon ha nasyunal nga gios-protesta kontra ha pagwara hini nga sarakyan ha ngaran ku no han modernisasyon. Ginmando han rehimen US-Duterte ini nga modernisasyon kun diin igdidiri na an kadaan nga modelo pag-abot han Hulyo 2020. An bag-o nga modelo nga "e-jeepney" nagbabalor hin P2.6 milyon, ngan kinahanglan mayda napulo hini agud tugutan nga mag-operasyon. Diri ini akos han mga kablas nga drayber ngan gudti nga opereytor, nga masasaliwnan han mga dagko nga kompaniya ha transportasyon. Ginpakita han aksyon masa an tinuod nga kahimtang han masa. Ha luyo han mga engrande nga proyekto ngan paghinambog han rehimen US-Duterte, padayon nga kahig-tuka an kabutang han hiluag nga masa han katawhan.

Kaparte an modernisasyon han dyip ha balayan nga neoliberali sasyon, kun diin gintatanggal an mga regulasyon nga pan-estado ngan nasyunal agud makabuylo ha pandambong an mga langyawanon nga kapitalista nga kasosyo nira nga mga kumprador burgesya. Para makab-ot an sugad, ginduduso han neoliberalisasyon an mga palisiya nga liberalisasyon, deregulasyon, pribatisasyon ngan denasyunalisasyon. Maiha na ini ginduduso han ngatanan nga niyutiyo nga rehimen tikang kan Marcos, ngan waray pagbabag-o kundi ginpagrabe pa ni Duterte an sugad nga maka-imperyalista ngan kontra-katawhan nga balayan.

Padayon an batakan nga mga problema han kawaray o kakulang han tuna para ha mga parag-uma, samtang gin-aantos liwat han mga trabahador an kawaray trabaho o kun mayda man, an himubo nga suhol ngan kontraktwalisasyon. An usa nga parag-uma ha Eastern Visayas Region mayda abereyds nga kita kada adlaw nga P60, samtang P295-P325 naman an minimum nga suhol han usa nga trabahador. Diri liwat karuyag sidngon nga ungod nga nabayad an mga kompaniya han minimum nga suhol ha mga trabahador, nga kadam-an mga kontraktwal liwat. Ha Tacloban City, P200 la an abereyds nga kita kada adlaw han mga trabahador nga paragbaligya ha dagko nga tindahan, waray mga benepisyo ngan insentibo, ngan natrabaho han lahos ha walo kaoras.

Hirayo kaupay an kita han batakan nga masa agud makabaton ha mga batakan nga panginahanglan. Ha usa nga pag-aram, naabot na ha P406.75 an garastuson han usa nga pa milya ha rehiyon kahuman nga iginpatok an dugang nga buhis ha balayan han neoliberalismo pinaagi han balaud nga TRAIN hadton naglabay nga tuig. Sanglit, dirudiretso an pagluros han panginabuhi han batakan nga masa ngan iba pa nga sektor ngan an tikaguti nga kita han kadam-an tungod ha ginpapatuman nga kontra-katawhan ngan neoliberal nga mga palisiya ha ekonomiya.

Ginhihibang han neoliberalismo an agrikultura kun diin nasarig an parag-uma nga kadam-an han katawhan ha rehiyon. Mayoriya ha ira amo an nasarig ha lubi. Kundi, laprak an presyo han kopras nga naabot na la hin P8-P10 tikang P34 hadton naglabay nga tuig. Resulta ini han liberalisasyon ha pag-import han palm oil ngan an duso para ha hiluagan nga pagtanum han oil palm ha rehiyon. Dugang pa nga pakuri ha mga parag-uma an liberalisasyon ha pag-import han bugas, o an rice tariffication, nga nagresulta han pagbaha han gin-import nga bugas ngan pagkalugi han mga lokal nga parag-uma ngan mga lokal nga negosyante nga paragmolino han bugas. Ginbabay-og an katawhan tungod han neoliberalisasyon ngan gin-aantos an himubo nga kita, hitaas nga garastuson, magraut nga mga pampubliko nga serbisyo, ngan hitaas nga buhis. Ginhahakin naman ni Duterte, iya mga kroni ngan imperyalismo nga US an karikuhan han nasud. Gindudurot hini nga pankatilingban nga kasamukan ngan han pankalibutan nga krisis han kapitalismo an madugo nga tiraniya ni Duterte ngan karuyagon han diktadura. Karuyag niya nga maniguro kay diri na hiya nakakahadi ha daan nga pamaagi, kundi karuyag pa nga padayon nga maghadi ngan mandambong han tikaguti nga rekurso pinaagi ha pagmonopolisa ha poder.

Ilusyon la an ginpapa gawas ni Duterte nga kauswagan ngan dagmit na ini nga nawawara, samtang naguliat an kamatuoran han hiluagan nga gutom, kakablasan ngan pagkukuri han katawhan Pilipino. Desperado nga gin-aatake han rehimen US-Duterte an rebolusyunaryo nga kagiusan agud pukanon an pinaka determinado nga naato ha tiraniya hini. Kundi diri hini mapupugngan an pagbangon han katawhan Pilipino ha pinakahiluag nga pagkaurusa agud sukton ngan paiwason ini.

Kinahanglan dagkutan pa an mga pan masa nga pakigbisog para ha panginabuhi ngan mga sosyo-ekonomiko nga isyu han ka tawhan han Eastern Visayas Region. An kangalas ha ira mapait nga kahimtang han nadarusdos nga kinabuhi nagsusukob ha dughan han mga parag-uma, trabahador, parupangisda, empleyado ha gubyerno, propesyunal ngan iba pa nga demokratiko nga klase ngan sektor. Namimiling hira han kabatunan ha ira mga demanda para ha tuna, trabaho, mga batakan nga serbisyo ngan iba pa nga kalungganayan. Sigurado nga magdadamo ngan magkukusog ini nga mga panmasa nga pakibisog para ha sektoral ngan pankubug-usan nga interes.

Kinahanglan nga hiluagan nga ipakigbisog han mga parag-uma an reporma ha tuna nga amo an ira batakan nga panawagan. Kinahanglan hiluagan nga ipatuman an minimum nga programa ha reporma ha tuna sugad han pagpamenos ha plete, pagpara ha usura, pagwara ha panlimbong ha timbangan ngan iba. Kinahanglan ipasamwak an tinuod, militante ngan makanasud nga unyonismo ha ranggo han mga trabahador. Ha sugad, malalansar nira an kagiusan welga agud mainsister an ira mga katungod ha P750 nga umento ha suhol kada adlaw nga nasyunal nga panawagan, regularisasyon ngan pagwara han kontraktwalisasyon, tukma nga oras han pagtrabaho, ngan iba pa nga mga benepisyo. Kinahanglan ipakigbisog liwat han mga magturutdo an P30,000 nga minimum nga suhol kada bulan, ngan han iba pa nga empleyado ha gubyerno an P16,000 nga umento ha suhol kada bulan nga nasyunal nga panawagan. Makatadungan ini atubangan han pagpaura han pasista nga rehimen ha mga pabug-at nga sundalo ngan pulis.

An mga pan-ekonomiya nga pakigbisog mahimo nga maisa ha pampulitika nga pakigbisog kontra ha madugo, kurap ngan maka-imperyalista nga tiraniya han rehimen US-Duterte. Kinahanglan nga sukton ngan papagbatunon an rehimen ha pagpadayon hini han balayan han neoliberalismo nga ura-ura nga nagpapakuri ha katawhan ngan ginhimo an nasud nga dugang nga atrasado ha agrikultura, nakatadong ha eksport, nalaum ha pag-import, ngan nasarig ha utang ha langyaw. Kinahanglan nga magkaurusa, ihimulag ngan paiwason an matiyupion ngan matalumpiguson nga rehimen nga pabug-at ha katawhan. Kinahanglan nga ipasulong an rebolusyunaryo nga pakig-away agud tapuson an dunot nga reaksyunaryo ngasistema, kab-uton an nasyunal ngan pankatilingban nga katalwasan, ngan tukuron an sosyalismo para ha mas abante ngan mauswag nga sistema han katilingban.

No comments:

Post a Comment